بسیج اساتید همدان در مسیر پیوند دانشگاه با مسائل استان
جانشین رئیس سازمان بسیج اساتید استان همدان مطرح کرد: بهرهگیری از ظرفیت استادان برای تقویت ارتباط دانشگاه و جامعه، حل مسائل استان و شکلدهی به شبکهای منسجم از نخبگان، از مهمترین رویکردهای بسیج اساتید است.
سرهنگ علی بقایی بهمناسبت روز خبرنگار با حضور در دفتر روزنامه سپهرغرب، با اشاره به ضرورت پیوند میان دانشگاه، رسانه و جامعه، اظهار کرد: یکی از اهداف اصلی بسیج اساتید این است که افراد صاحبنظر و ارزشمند دانشگاهها بتوانند دیدگاهها و تخصص خود را با جامعه در میان بگذارند و ظرفیت علمی دانشگاه از مسائل واقعی مردم فاصله نگیرد.
وی افزود: بسیج اساتید در کنار فعالیتهای علمی، در حوزههای بصیرتی، فرهنگی و اجتماعی نیز فعالیت میکند و تلاش دارد از ظرفیت استادان برای ایفای نقش در مسائل مختلف جامعه، استفاده کند؛ معرفی و الگوسازی از چهرههای علمی و فرهنگی نیز از دیگر محورهای فعالیت این مجموعه است و برنامههایی مانند بزرگداشت مرحوم رازینی با هدف تبیین کارکردهای فرادانشگاهی و اجتماعی این شخصیتها و معرفی آنان بهعنوان الگو، برگزار شده است.
سرهنگ بقایی با تأکید بر نقش رسانه در انتقال دانش تخصصی به جامعه، گفت: انتظار ما از رسانهها این است که خبر، داده و آگاهی را از افراد آگاه، زبده و نخبه دریافت و به جامعه منتقل کنند و تا حد امکان افراد غیر متخصص وارد حوزههای تخصصی نشوند.
وی ادامه داد: برخی استادان دانشگاههای استان همدان بومی نیستند و طبیعتاً بخشی از دانش آنان جنبه نظری و عمومی دارد. اگر قرار باشد این دانش با مسائل واقعی استان تطبیق پیدا کند، باید اطلاعات و دادههای دقیق درباره شرایط همدان در اختیار آنان قرار گیرد تا بتوانند از دانش تخصصی خود برای تحلیل مسائل استان، استفاده کنند.
جانشین رئیس سازمان بسیج اساتید استان همدان افزود: یکی از کارکردهای رسانه، شناسایی کارشناس مناسب برای هر موضوع و فراهم کردن زمینه ارائه دیدگاههای تخصصی به مردم است. امکان دارد یک کارشناس نتواند همه ابعاد یک مسئله را بیان کند، اما رسانه میتواند با فراهم کردن اطلاعات و بستر مناسب، دیدگاه کارشناسی را به جامعه منتقل کند.
سرهنگ بقایی با اشاره به رویکرد روزنامه سپهرغرب، اظهار کرد: این رسانه صرفاً خبرمحور نیست و در حوزه تحلیل، گزارش و ارائه داده نیز فعالیت میکند که این رویکرد در فضای رسانهای استان همدان ارزشمند است.
به گفته وی، جای میزگرد، مناظره و مباحثههای کارشناسی در بسیاری از رسانههای استان همچنان خالی است و کمتر شاهد بررسی مستمر و چندجانبه یک موضوع هستیم.
وی تأکید کرد: بسیج اساتید آمادگی دارد ظرفیتهای علمی و تخصصی شناساییشده در دانشگاهها را در اختیار رسانهها قرار دهد تا با همکاری و همافزایی، استفاده از ظرفیت علمی استان تقویت شود.
* ضرورت ایجاد شبکه منسجم میان جامعه دانشگاهی
سرهنگ بقایی با بیان اینکه کار فرهنگی و فکری فرآیندی بلندمدت است، گفت: برای رسیدن به نتیجه مطلوب نمیتوان انتظار داشت اقدامات در مدت کوتاه به نتیجه برسد و این مسیر نیازمند استمرار، برنامهریزی و پیگیری است.
وی با اشاره به ویژگی جامعه استادان، افزود: استادان از سطح دانش و اندوخته علمی زیادی برخوردارند و نوع فعالیت با این قشر باید متناسب با ویژگیهای آنان باشد؛ بسیج اساتید باید بتواند در میان جامعه فرهیخته استادان شبکهای ایجاد کند تا آنان در مسائل مختلف نقشآفرینی کنند و این ظرفیت به دانشجویان و دیگر بخشهای جامعه نیز منتقل شود.
جانشین رئیس سازمان بسیج اساتید استان همدان تصریح کرد: هدف باید شکلگیری یک شبکه منسجم و قابل اتکا در میان جامعه نخبگانی و دانشگاهی باشد تا استادان بتوانند در برابر مسائل و چالشهای مختلف نقش فکری و اجتماعی خود را ایفا کنند و ظرفیت دانشگاه صرفاً به فعالیتهای آموزشی و پژوهشی محدود نماند.
* تغییر فضای دانشگاه بوعلی سینا طی دو دهه گذشته
سرهنگ بقایی در ادامه با اشاره به دانشگاه بوعلی سینا، اظهار کرد: در اتفاقات و ناآرامیهای اخیر کشور، شاهد بودیم که اساتید و دانشجویان این دانشگاه ضمن مطالبهگری و نقد دلسوزانه، هیزم در آتش دشمن نریختند و جانب انصاف را رعایت کردند؛ از این فرصت میبایست برای حفظ آرامش دانشگاه، ترمیم آسیبها، کاهش شکافها، تقویت گفتوگو و ایجاد افقهای جدید، استفاده کرد.
این مقام مسئول با بیان اینکه گام بعدی باید تقویت نقشآفرینی جریان انقلاب در دانشگاه باشد، گفت: استادان و دانشجویان انقلابی در برخی دانشگاههای کشور نقشآفرینی مؤثری دارند، اما هنوز به نقطهای نرسیدهایم که جریان انقلابی دانشگاههای همدان بتواند در سطح ملی شبکهسازی و اثرگذاری کند.
وی افزود: با توجه به پیشینه علمی، تاریخی و انقلابی دانشگاههای استان، باید این ظرفیت توسعه پیدا کند و دانشگاههای همدان به جایگاهی برسند که دانشگاههای بزرگ کشور آنها را بهعنوان یک مرجع فکری و علمی دنبال کنند و به دیدگاههای استادان این استان، توجه داشته باشند.
* تلاش برای جلوگیری از مهاجرت نخبگان
جانشین رئیس سازمان بسیج اساتید استان همدان درباره مهاجرت نخبگان و اقدامات این مجموعه برای حفظ سرمایه علمی استان اظهار کرد: در مواردی که رفتارهای نادرست مدیریتی موجب شده برخی استادان و نخبگان تصمیم به ترک دانشگاه یا حتی مهاجرت از کشور بگیرند، تلاش کردهایم با میانجیگری و تسهیلگری، مشکلات را برطرف کنیم.
وی افزود: در حوزه پژوهش نیز با معاونتهای علمی دانشگاهها و استانداری درباره موضوعاتی مانند جمعیت و مهاجرت پژوهشهایی انجام شده است، اما پژوهش با اقدام عملی تفاوت دارد؛ ممکن است پژوهشی دهها راهکار ارائه کند، اما اجرای بسیاری از آنها در اختیار دستگاههای مختلف فرهنگی، مدیریتی و دانشگاهی است.
* تلاش برای بازگرداندن مرجعیت رسانهای به جامعه علمی
معاون رسانه و ارتباطات سازمان بسیج اساتید همدان نیز در نشست با اشاره به فعالیتهای رسانهای این مجموعه، اظهار کرد: یکی از اهداف سالهای اخیر، تقویت نقش رسانهای استادان و فراهم کردن زمینه حضور جامعه علمی و نخبگانی در عرصه رسانه بوده است.
محمدمهدی شیرمحمدی با اشاره به ورود برخی چهرههای غیر متخصص به مسائل تخصصی در جریان حوادث سال 1401، افزود: در آن مقطع شاهد بودیم بازیگران، ورزشکاران و برخی چهرههای غیر متخصص وارد موضوعات تخصصی شدند و به جریانسازی رسانهای پرداختند. این تجربه نشان داد که مرجعیت رسانهای باید بیش از گذشته در اختیار جامعه علمی، نخبگانی و متخصص قرار گیرد.
شیرمحمدی ادامه داد: استادان دانشگاه در گذشته عمدتاً فعالیت خود را به تدریس و محیط دانشگاه محدود میکردند، اما طی حدود چهار سال گذشته تلاش شده این رویکرد تغییر کند و استادان به سمت کنشگری رسانهای سوق داده شوند؛ این روند بهصورت تدریجی دنبال شده و نمونههای مختلفی از فعالیت رسانهای استادان شکل گرفته است.
وی با اشاره به تولید محتوای رسانهای برای استادان، گفت: در انتخابات مجلس، کلیپهای حرفهای و کوتاه برای استادان تولید شد و این فعالیت در انتخابات ریاستجمهوری و حوادث مربوط به شهادت رئیسجمهور نیز ادامه یافت؛ همچنین میزگردهای تخصصی با حضور استادان برگزار شد تا مسائل استان، شهر همدان و موضوعات مرتبط با مأموریتهای بسیج اساتید، در فضای رسانهای مطرح شود.
معاون رسانه و ارتباطات سازمان بسیج اساتید همدان از ایجاد شبکه فعالیت استادان در فضای مجازی خبر داد و ابراز کرد: حدود 35 نفر از استادان بهصورت هفتگی آموزش دیدند و فعالیت خود را در بستر ویراستی آغاز کردند. هدف، تمرین فعالیت رسانهای، تولید محتوا و آمادهسازی استادان برای حضور مؤثرتر در فضای مجازی بود؛ این شبکه نیازمند ساماندهی و توسعه بیشتر است تا بتواند مخاطبان گستردهتری را پوشش دهد.
* نقش استادان در فضای رسانهای جنگ و اردوهای تخصصی
شیرمحمدی با اشاره به فعالیت استادان در شرایط جنگی، اظهار کرد: در شرایط جنگ معمولاً بخشی از دستگاهها دچار سکون میشوند و تولید محتوای رسانهای نیز با مشکل مواجه میشود؛ در چنین شرایطی تلاش کردیم ظرفیت استادان را وارد عرصه رسانه کنیم تا هر استاد متناسب با تخصص خود، نقشآفرینی کند.
وی افزود: در این دوره، استادان و کارشناسان بسیج اساتید در برنامههای رادیویی و تلویزیونی، گفتوگوهای زنده، برنامههای شبانه و بخشهای خبری، حضور پیدا کردند و این ظرفیت در اختیار رسانهها قرار گرفت.
شیرمحمدی گفت: حتی استادانی که پیش از آن ارتباط چندانی با فعالیت رسانهای نداشتند، در روزهای جنگ برای حضور و نقشآفرینی، اعلام آمادگی کردند. این مسئله نشان داد که درصورت فراهم شدن بستر مناسب، ظرفیت قابل توجهی در جامعه دانشگاهی برای حضور در عرصههای اجتماعی و رسانهای وجود دارد.
وی همچنین به اردوهای راهیان پیشرفت اشاره کرد و افزود: تعداد زیادی از استادان در قالب این اردوها از مراکز علمی، صنعتی و فناوری کشور بازدید کردند. بازدید از معدن طلای قروه و پتروشیمی کرمانشاه ازجمله این برنامهها بود که با هدف آشنایی استادان با ظرفیتهای تولیدی و ایجاد ارتباط میان دانشگاه و صنعت، انجام شد.
شیرمحمدی اذعان کرد: اردوهای راهیان نور ویژه استادان نیز در مناطق عملیاتی غرب و جنوب کشور برگزار شد و همدان از معدود استانهایی بود که برنامههایی در حوزه راهیان پیشرفت دریایی نیز دنبال کرد؛ در این برنامهها استادان از ظرفیتهای هوافضا، پهپادی و فناوریهای دفاعی بازدید کردند.
وی تأکید کرد: هدف از این اقدامات، ایجاد فعالیت سازمانیافته در میان استادان و تقویت مرجعیت اجتماعی آنان است تا جامعه بتواند در موضوعات مختلف به افراد متخصص و صاحبنظر مراجعه کند.
معاون رسانه و ارتباطات سازمان بسیج اساتید همدان با اشاره به محدودیت منابع مالی این مجموعه، گفت: بسیاری از برنامهها با منابع محدود اجرا میشوند، اما تلاش شده است با استفاده از ظرفیتهای موجود و خلاقیت، فعالیتهای علمی، فرهنگی، رسانهای و اجتماعی، ادامه پیدا کنند.
وی با اشاره به برگزاری یک کوهپیمایی با حضور حدود 800 نفر از استادان، افزود: اجرای برنامهای با این تعداد شرکتکننده، با وجود محدودیت منابع، نیازمند برنامهریزی و استفاده از ظرفیتهای مختلف بود؛ رویکرد ما این بوده است که بهجای متوقف شدن در شرایط وجود محدودیتها، برای رفع آنها راهکار پیدا کنیم.
شیرمحمدی یکی دیگر از دغدغههای بسیج اساتید را فاصله گرفتن بخشی از جامعه از روایتهای علمی و رسمی دانست و گفت: بخشی از جامعه تحت تأثیر روایتهای نادرست و اطلاعات غلط رسانهای قرار گرفته و برقراری ارتباط با این بخش دشوار شده؛ بنابراین یکی از وظایف ما فراهم کردن زمینه گفتوگو و تبیین است.
وی در پایان سخنانش افزود: هرسال دورههای مختلفی برای استادان، معاونان، مدیران کانونها و اعضای شوراهای کانونهای بسیج اساتید برگزار میشود و شبکه جهادگران تبیین نیز با مشارکت مدیران و معاونان کانونها فعالیت میکند؛ بسیاری از اقدامات انجامشده حاصل کار جمعی و مشارکت افرادی است که بدون چشمداشت، بخشی از مسئولیت را برعهده گرفتهاند.