غیر تجاری بودن باغات گردو، مانع صادرات
رئیس اتاق بازرگانی شهرستان تویسرکان با اشاره به ظرفیتهای اقتصادی این شهرستان، از ثبت جهانی گردوی تویسرکان، توسعه صنایع دارویی و تبدیلی، تلاش برای جذب سرمایهگذاران و گسترش بازارهای صادراتی خبر داد و درعینحال، بالا بودن هزینه تولید و غیر تجاری بودن باغهای گردو را از مهمترین موانع توسعه صادرات این محصول عنوان کرد.
تویسرکان سالها است بهعنوان پایتخت گردوی ایران و یکی از مهمترین قطبهای تولید این محصول، در جهان شناخته میشود؛ اما ظرفیتهای اقتصادی این شهرستان تنها به باغهای گردو محدود نیست. استقرار صنایع بزرگ دارویی، فعالیت واحدهای صنعتی، وجود معافیتهای مالیاتی، حضور سرمایهگذاران بخش خصوصی و تلاش برای توسعه بازارهای صادراتی، ازجمله ظرفیتهایی است که میتواند نقش مهمی در رونق اقتصادی منطقه ایفا کند.
در همین راستا، اتاق بازرگانی شهرستان تویسرکان نیز طی سالهای اخیر تلاش کرده است با ایجاد ارتباط میان تولیدکنندگان، صادرکنندگان و سرمایهگذاران، زمینه توسعه تجارت و افزایش سهم این شهرستان از بازارهای داخلی و خارجی را فراهم کند؛ بر این اساس، بر آن شدیم تا گفتوگویی را با عبدالله قمری، رئیس اتاق بازرگانی شهرستان تویسرکان، ترتیب دهیم تا به تشریح مهمترین اقدامات، ظرفیتها و برنامههای این مجموعه بپردازد که در ادامه میخوانید:
رئیس اتاق بازرگانی تویسرکان با اشاره به نوپا بودن اتاق بازرگانی شهرستان، اظهار کرد: اتاق بازرگانی تویسرکان، از مجموعههای تازهتأسیس استان همدان است، اما با توجه به رشد فعالیتهای اقتصادی و صنعتی شهرستان، طی سالهای اخیر استقبال فعالان اقتصادی از عضویت در این مجموعه افزایش یافته و تعداد دارندگان کارت بازرگانی نیز روند رو به رشدی داشته است.
وی افزود: تویسرکان ظرفیتهای اقتصادی فراوانی دارد و همین ظرفیتها موجب شده است فعالان اقتصادی و تولیدکنندگان بیش از گذشته به حضور در اتاق بازرگانی و استفاده از خدمات آن علاقهمند شوند.
رئیس اتاق بازرگانی تویسرکان با اشاره به جایگاه ویژه این شهرستان در تولید گردو، گفت: تویسرکان بهعنوان پایتخت گردوی ایران شناخته میشود و برای ثبت جهانی این محصول، اتاق بازرگانی در کنار جهاد کشاورزی و وزارت میراث فرهنگی تلاشهای گستردهای انجام داد.
وی ادامه داد: این پیگیریها درنهایت به نتیجه رسید و سال گذشته گواهی ثبت جهانی گردوی تویسرکان از سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) دریافت شد که اتفاق بسیار ارزشمندی برای معرفی ظرفیتهای این شهرستان در سطح بینالمللی بهشمار میرود.
قمری با بیان اینکه ثبت جهانی گردو آغاز راه توسعه اقتصادی این محصول است، اظهار کرد: اکنون تلاش میکنیم صنایع وابسته و صنایع تبدیلی مرتبط با گردو در تویسرکان مستقر شوند تا علاوهبر ایجاد ارزشافزوده، فرصتهای شغلی جدیدی نیز در شهرستان ایجاد شود.
وی افزود: در همین راستا، عملیات احداث یک واحد سورتینگ و بستهبندی تماماتوماتیک گردو و مغز گردو آغاز شده است که میتواند نقش مهمی در ارتقای کیفیت بستهبندی، افزایش ارزشافزوده و توسعه صادرات این محصول داشته باشد.
رئیس اتاق بازرگانی تویسرکان درباره اعضای این مجموعه نیز گفت: انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان گردوی تویسرکان بهعنوان یکی از مهمترین تشکلهای تخصصی شهرستان، حدود 50 عضو دارد که از میان تولیدکنندگان، باغداران، صادرکنندگان و فعالان بازار گردو، تشکیل شده است.
وی افزود: علاوهبر این، حدود 40 نفر از فعالان اقتصادی شهرستان دارای کارت بازرگانی هستند و در حوزههای مختلف تولید، صنعت، تجارت و صادرات، فعالیت میکنند.
قمری با اشاره به ظرفیتهای صنعتی تویسرکان، اظهار کرد: این شهرستان علاوهبر کشاورزی، در حوزه صنعت نیز ظرفیتهای قابل توجهی دارد و به واسطه برخورداری از معافیت مالیاتی 13 ساله، توانسته سرمایهگذاران متعددی را جذب کند.
وی ادامه داد: امروز سه کارخانه بزرگ داروسازی در تویسرکان مستقر هستند که در سطح کشور شناختهشدهاند و حتی وزارت بهداشت نیز این شهرستان را بهعنوان یکی از قطبهای دارویی غرب کشور، به رسمیت میشناسد.
رئیس اتاق بازرگانی تویسرکان افزود: علاوهبر صنایع دارویی، واحدهای صنعتی متعددی در زمینه تولید محصولات جانبی دارو ازجمله الکل، تجهیزات پزشکی، سرنگ و سایر فرآوردههای مرتبط در شهرستان فعالیت میکنند که نقش مهمی در اشتغال و تولید منطقه دارند.
وی با اشاره به دیگر ظرفیتهای صنعتی شهرستان، گفت: کارخانه تولید کاغذ، واحدهای تولیدی فعال در حوزه فیلتر و صنایع مختلف دیگر نیز در تویسرکان فعالیت دارند که برخی از آنها محصولات خود را به بازارهای خارجی صادر میکنند و توانستهاند جایگاه مناسبی در بازارهای بینالمللی بهدست آورند.
قمری همچنین از سرمایهگذاری بخش خصوصی در صنایع کشاورزی خبر داد و اظهار کرد: یکی از سرمایهگذاران بخش خصوصی با راهاندازی واحد سورتینگ و بستهبندی محصولات کشاورزی، زمینه صادرات محصولات به کشورهای حوزه خلیج فارس و عراق را فراهم کرده است که این اقدام میتواند الگویی مناسب برای توسعه صادرات سایر محصولات کشاورزی شهرستان نیز باشد.
این مقام مسئول در ادامه با اشاره به برنامههای اتاق بازرگانی برای توسعه صادرات شهرستان تویسرکان، اظهار کرد: یکی از مهمترین مأموریتهای اتاق بازرگانی، توسعه بازارهای صادراتی و ایجاد ارتباط میان تولیدکنندگان داخلی و بازارهای بینالمللی است. هرچند آمار دقیق سهم صادرات شهرستان باید از سوی گمرک اعلام شود، اما تلاش ما این است که با برنامهریزیهای هدفمند، سهم تویسرکان از صادرات غیر نفتی استان همدان، افزایش یابد.
وی افزود: در همین راستا، برگزاری دورههای آموزشی و کلاسهای تخصصی برای فعالان اقتصادی و صادرکنندگان در دستور کار قرار گرفته است تا تجار شهرستان با قوانین، استانداردها و نیازهای بازارهای بینالمللی، بیشتر آشنا شوند.
رئیس اتاق بازرگانی تویسرکان ادامه داد: همچنین اعزام هیئتهای تجاری به کشورهای مختلف را دنبال میکنیم تا با شناسایی بازارهای هدف و ایجاد ارتباط مستقیم با تجار خارجی، زمینه افزایش صادرات محصولات تولیدی شهرستان فراهم شود.
وی تصریح کرد: برخی واحدهای صنعتی شهرستان ازجمله کارخانههای فعال در حوزه تولید فیلتر، صنایع شیمیایی و سایر واحدهای تولیدی، هماکنون نیز در بازارهایی همچون ترکیه و روسیه حضور دارند و برای گسترش فعالیت خود در سایر کشورها هم برنامهریزی کردهاند.
قمری با اشاره به جایگاه ویژه گردوی تویسرکان در کشور، گفت: اگرچه تویسرکان بهعنوان پایتخت گردوی ایران و جهان شناخته میشود، اما متأسفانه امروز صادرات گسترده گردوی این شهرستان آنگونه که شایسته این جایگاه باشد، انجام نمیشود.
وی افزود: یکی از مهمترین دلایل این موضوع، بالا بودن هزینه تولید گردو در ایران و بهویژه در تویسرکان است. در مقابل، گردوی خارجی با قیمت پایینتر وارد بازار میشود و همین مسئله قدرت رقابت تولیدکنندگان داخلی را کاهش داده است.
رئیس اتاق بازرگانی تویسرکان با بیان اینکه ورود گردوی خارجی به کشور ممنوع است، اظهار کرد: با وجود این ممنوعیت، همچنان گردوی خارجی بهصورت قاچاق وارد کشور میشود و این موضوع بازار تولیدکنندگان داخلی را با مشکلات جدی مواجه کرده است.
وی ادامه داد: یکی دیگر از مشکلات اساسی، غیر تجاری بودن بخش زیادی از باغهای گردوی تویسرکان است. در بسیاری از باغها درختان از ارقام مختلف تشکیل شدهاند و به همین دلیل محصول تولیدی ازنظر اندازه، شکل، رنگ و کیفیت، یکنواخت نیست.
قمری خاطرنشان کرد: در بازارهای جهانی، خریداران به دنبال محصولی کاملاً یکدست و استاندارد هستند، اما زمانی که گردوی تولیدی ازنظر ظاهری تنوع زیادی داشته باشد، ناچار باید فرآیند سورتینگ و درجهبندی با هزینه بسیار بالا انجام شود که همین موضوع قیمت تمامشده محصول را افزایش داده و توان رقابت با گردوی کشورهای دیگر ازجمله چین و اوکراین را کاهش میدهد.
وی اظهار کرد: با وجود این مشکلات، صادرات محدود گردوی تویسرکان همچنان ادامه دارد و بخشی از آن بهصورت صادرات خُرد یا اصطلاحاً چمدانی، انجام میشود؛ به این صورت که مشتریان خاص در کشورهای مختلف، گردوی باکیفیت تویسرکان را با وجود قیمت بالاتر، سفارش میدهند.
رئیس اتاق بازرگانی تویسرکان درباره اقدامات انجامشده برای اصلاح باغهای گردو نیز گفت: پس از سرمازدگی شدید سالهای 1394 و 1395 که خسارت زیادی به باغهای گردوی شهرستان وارد کرد، جلسات متعددی با حضور مسئولان شهرستان، جهاد کشاورزی، جهاد دانشگاهی، معاونت باغبانی وزارت جهاد کشاورزی و کارشناسان این حوزه برگزار شد تا راهکاری اساسی برای جلوگیری از تکرار این خسارتها پیدا شود.
وی افزود: نتیجه این جلسات، اجرای طرح اصلاح و تغییر تاج درختان گردو و جایگزینی ارقام مقاوم به سرما و ارقام تجاری بود؛ طرحی که چندسالی میشود که در شهرستان آغاز شده و به تدریج درحال اجرا است.
قمری تصریح کرد: در قالب این برنامه، پیوندکهای مناسب تهیه و در اختیار باغداران قرار میگیرد تا به مرور زمان باغهای سنتی به باغهای تجاری و استاندارد تبدیل شوند؛ اقدامی که علاوهبر افزایش تولید، کیفیت محصول را نیز ارتقا داده و زمینه حضور پُررنگتر گردوی تویسرکان در بازارهای جهانی را فراهم خواهد کرد.
وی تأکید کرد: توسعه صادرات تنها با افزایش تولید محقق نمیشود، بلکه باید زنجیره تولید، فرآوری، بستهبندی، برندسازی و بازاریابی نیز تقویت شود. اتاق بازرگانی تویسرکان آمادگی دارد در کنار دستگاههای اجرایی، بخش خصوصی و سرمایهگذاران، از هر برنامهای که به توسعه اقتصاد شهرستان، افزایش صادرات و ایجاد اشتغال پایدار منجر شود، حمایت کند.